Formula 1 je jako predvidljiva, ali ono što se desilo 2009. niko nije mogao naslutiti

Malo koja priča uspjeva da uhvati suštinu trijumfa protiv svih izgleda kao što je osvajanje šampionata Jensona Buttona 2009. godine sa timom Brawn GP. Ono što je djelovalo kao kraj za ekipu koju je Honda iznenada napustila povlačenjem iz Formule 1, pretvorilo se u jednu od najomiljenijih autsajderskih pobjeda u historiji sporta, obilježenu kontroverzom, inovacijom i čistim vozačkim umećem.

Početak Brawn GP tima

Na kraju sezone 2008, globalna finansijska kriza primorala je Hondu da se povuče iz Formule 1, ostavljajući tim bez finansiranja i na ivici propasti. U tom trenutku, Ross Brawn, bivši tehnički direktor Ferrarija, predvodio je menadžersku otkupnu akviziciju u februaru 2009, koja je preimenovala ekipu u Brawn GP. Sa skromnim budžetom i bolidom razvijenim pod sjenkom Hondinog povlačenja, Brawn i njegov tim morali su da inoviraju ili propadnu.

BGP 001: Majstorski potez ili kršenje pravila?

Automobil, prvobitno dizajniran kao Honda RA109, preoblikovan je u Brawn BGP 001. Ključna karakteristika ovog bolida bio je kontroverzni dvostruki difuzor, koji je značajno poboljšao potisak i omogućio superiornu brzinu i prijanjanje. Ova aerodinamička komponenta bila je u centru pažnje, jer su mnogi smatrali da predstavlja "zaobilaženje pravila". Nekoliko timova je podnijelo žalbe, tvrdeći da je dizajn iskoristio rupu u pravilima Formule 1 za 2009. godinu, koja su uvedena sa ciljem smanjenja aerodinamičke efikasnosti bolida.

Foto: Guliver/AP Photo/Andre Penner

Legitimnost dvostrukog difuzora bila je predmet žestokih rasprava, što je dovelo do žalbi i razmatranja od strane FIA (Međunarodne automobilske federacije). Ipak, Sud za žalbe FIA potvrdio je legalnost dizajna, čime je Brawn GP dobio zeleno svijetlo da nastavi takmičenje sa svojom tajnom prednošću.

Buttonova nezaustavljiva sezona

Jenson Button, koji je bio dio Honda tima od 2003. godine, našao se u pravom bolidu u pravom trenutku. BGP 001 nije bio samo konkurentan – bio je dominantan. Button je pobijedio na šest od prvih sedam trka u sezoni 2009, čime je trasirao put ka tituli šampiona. Njegove vožnje bile su upotpunjene solidnim nastupima Rubensa Barrichella, koji je takođe doprinio uspjehu tima zauzimajući brojna mjesta na podijumu.

Zalazak dominacije

Iako je prvi dio sezone bio bajkovit, u drugom dijelu su se pokazala ograničenja Brawn GP-ovih resursa. Ostali timovi su vremenom nadoknadili aerodinamički zaostatak, uvodeći sopstvene inovacije kako bi parirali dvostrukom difuzoru. Ipak, Buttonova prednost u bodovima stečena na početku sezone bila je gotovo nedostižna. Osvojio je titulu svjetskog šampiona na Velikoj nagradi Brazila 2009, dok je Brawn GP uzeo titulu u konkurenciji konstruktora.

Kontroverze

Tokom cijele sezone vodila se debata oko legalnosti dvostrukog difuzora i etike u motosportu. Da li je to bilo kršenje pravila ili vješto iskorištavanje propusta? FIA je potvrdila legalnost dizajna, ali priča o "zaobilaženju pravila" ostala je prisutna u padoku. Ipak, ova kontroverza nije zasjenila izuzetan podvig – ona je samo naglasila genijalnost Rossa Brawna i njegovog tima u sezoni gdje je pobjeda bila podjednako stvar inženjeringa i vozačkih vještina.

Foto: Guliver/AP Photo/Hasan Jamali

Posljedice i budućnost

Nakon osvajanja šampionata, Brawn GP je kupio Mercedes-Benz, pretvorivši tim u ono što će postati Mercedes AMG Petronas Formula One Team – jedan od najuspješnijih timova u novijoj historiji Formule 1. Jenson Button se 2010. godine pridružio McLarenu, gdje je nastavio karijeru sve do povlačenja iz stalnog takmičenja u Formuli 1 2016. godine.

Sezona 2009. i podvig Brawn GP-a često su predmet dokumentaraca, poput "Brawn: The Impossible Formula 1 Story" na Hulu-u, koji detaljno prikazuje njihovu senzacionalnu sezonu. Ova priča ostaje simbol istrajnosti, strateške inovacije i podsjećanja da u Formuli 1, ponekad i naizgled nemogući timovi mogu izazvati i čak nadmašiti etablirane gigante.

Buttonova titula sa Brawn GP-om nije bila samo pobjeda na stazi, već i dokaz duha Formule 1, gdje u okruženju visoke tehnologije i ogromnih uloga, inovacija – uz dozu kontroverze – može stvoriti jedno od najnezaboravnijih poglavlja u historiji sporta.