Povratak korenima

Možda ovim potezom želi da se vrati u detinjstvo. Možda hoće ponovo da poseti ulicu u kojoj je prohodao. Možda se nada da će, sada kada ima punih 50 godina, pronaći kockice koje su mu nedostajale i u glavi sklopiti kompletan mozaik svog života. A možda samo u novom zadatku vidi profesionalni motiv da obraduje fudbalske fanatike u zemlji svojih predaka. Po ocu, kojeg nije video od najranijeg detinjstva.

Patrik Vijera je napustio Senegal sa majkom čije prezime, poreklom sa Zelenortskih ostrva, ponosno nosi od rođenja. Imao je samo osam godina kada je višemilionski Dakar, glavni grad Senegala i najzapadniju tačku čitave Afrike, zamenio gradićem Dre, koji se sa svojih 30-ak hiljada stanovnika nalazi 100 kilometara zapadno od Pariza.

Tamo je načinio prve fudbalske korake, kojima je kasnije hrabro i ponosno koračao kroz nacionalni tim zemlje koja ga je srdačno prihvatila. Dobijenim duelima, postignutim golovima, zaustavljenim akcijama rivala i podignutim trofejima u dresu „galskih petlova“ odužio se za sigurnost koju je dobio na životnom putu. Sada je došlo vreme da zatvori krug i vrati se na početak.

Vijera je nakon izuzetno uspešne igračke karijere, koju je izgradio u Engleskoj i Italiji, izabrao trenerski poziv. U ove zemlje se vraćao i kao „dirigent“ kraj aut-linije, a još je radio u Sjedinjenim Američkim Državama i Francuskoj, ali nije imao iskustvo kakvo će mu sada biti neophodno. Nikada ranije nije bio selektor. Ali, za sve postoji prvi put i ne mora da znači da neće biti ispravan.

Fudbalska reprezentacija Senegala nije imala ulogu kojoj se nadala na šampionatu sveta ovog leta. Plasman u nokaut fazu, nakon poraza od Francuske i Norveške, donela mu je ubedljiva pobeda nad Irakom, a onda je nekoliko minuta pre kraja meča šesnaestine finala sa Belgijom imao prednost od dva gola. Ipak, to se vođstvo istopilo kao mehur od sapunice, a primljeni gol iz jedanaesterca u sudijskoj nadoknadi drugog produžetka automatski je označio dve stvari – eliminaciju sa Mundijala i rastanak sa selektorom.

Ova kap je samo prelila ionako (pre)punu čašu iz koje je Pape Tijao „pio“ već neko vreme. Senegal je pod njegovim vođstvom na terenu osvojio Kup afričkih nacija, ali mu je zbog povlačenja ekipe tokom finalnog meča sa Marokom, u znak protesta zbog dosuđenog penala, titula oduzeta, a on lično suspendovan na pet mečeva. Kamen spoticanja definitivno je bio i njegov ugovor koji je potpisao tokom Mundijala, jer je tražio uvećanje plate, što je narušilo atmosferu u timu.

Pojedinci su najavili i povlačenje iz selekcije dok je on bude vodio pa čelnicima tamošnjeg Saveza nije preostalo ništa drugo nego da mu se zahvale.

Od prvog dana postojala je jasna orijentacija da Vijera dođe na njegovo mesto. Nekadašnji defanzivni vezista je prvi put posetio domovinu nepunih 20 godina nakon što je iz nje otišao, ali je te 2003. postavio kamen temeljac za izgradnju fudbalske akademije Diambars u primorskom mestu Sali, udaljenom 70 kilometara i dva sata vožnje od Dakara. Tamo nema auto-puta niti dobro razvijene saobraćajne mreže.

I baš je ta akademija, devet godina kasnije, iznedrila osmoricu igrača koji su pomogli nacionalnom timu da se prvi i za sada jedini put plasira na Olimpijske igre. Deo zasluga za osnivanje ovog fudbalskog centra ide i na adresu bivšeg golmana Bernara Lame, nekadašnjeg reprezentativca Benina i defanzivca Lansa Džimija Boka i predsednika senegalske fudbalske lige Saera Seka, ali samo pojavljivanje svetskog i evropskog prvaka u sred puste, neplodne peščane zemlje, predstavljalo je podstrek za mnoge momke da pokušaju da slede njegov put.

Niko nije dostigao njegove visine, verovatno ni bukvalno, a ne samo u prenesenom značenju, ali su zahvaljujući iskrenom angažmanu pravim putem krenuli, između ostalih, Idrisa Gana Gej, Saliu Sis, Kara Embođ i Pape Suare, koji zajedno imaju više od 250 nastupa za nacionalni tim. Školovanje ima podjednaku važnost za igrače u Diambarsu zbog čega su mnogi njeni polaznici, koji se nisu ostvarili na terenu, sada zaposleni na najodgovornijim pozicijama u akademiji.

Vijera je, jasno je, već mnogo toga učinio za razvoj fudbala u svojoj rodnoj zemlji, ali će radost čitavoj naciji doneti samo ako reprezentacija Senegala pod njegovim vođstvom u naredne četiri godine ostvari zapažen rezultat na kontinentalnom i svetskom šampionatu. Prvi ispit imaće već sledećeg meseca kada će startovati kvalifikacije za Afrički kup nacija, koji će sledeće godine biti održan u Keniji, Tanzaniji i Ugandi. Senegal je u grupi sa Mozambikom, Sudanom i Etiopijom pa ne bi trebalo da ima problema da zauzme jedno od prva dva mesta sa kojih se ide na završni turnir.

Patrik Vijera zna kako se igraju velike utakmice. Zna i kako se vode važni klupski susreti. Sada će imati priliku da kroz reprezentatvive mečeve podeblja svoj doprinos razvoju fudbala u zemlji iz koje potiče.