Fudbal u Americi na prekretnici: Infantino, USL i pritisak na MLS da otvori vrata novoj eri

U pozadini blještavih reflektora Svetskog klupskog prvenstva u Nju Džersiju, dok su Sijetl i Los Anđeles beležili poraze bez osvojenog boda, u drugom delu grada možda se dešavalo nešto važnije za budućnost fudbala u Sjedinjenim Američkim Državama. Predsednik FIFA-e Đani Infantino govorio je u Njujorku o nečemu što bi moglo izmeniti samu DNK američkog profesionalnog fudbala – uvođenju sistema promocije i ispadanja.

„Za tri do četiri, maksimalno pet godina, američki fudbal biće u samom svetskom vrhu. I mogu da vam kažem zašto – zato što sam sada ovde“, izjavio je Infantino u razgovoru sa novinarom Fox Sportsa Džordanom Šulcom, ne skrivajući ambiciju da SAD pretvori u globalnu fudbalsku silu.

No, da bi ta tranzicija bila potpuna, moraće se adresirati temeljni problem američke fudbalske strukture – zatvorenost MLS sistema. Liga koja je nastala 1996. godine kao odgovor na obećanje FIFA-i prilikom domaćinstva Mundijala 1994, funkcioniše kao zatvoren model bez ispadanja, sa strogim pravilima o budžetu i ograničenjima ulaganja, gde svi vlasnici timova kolektivno učestvuju u profitu.

Ova struktura donela je stabilnost i izbegla sudbinu glamurozne, ali kratkoročne NASL lige. Međutim, kako interesovanje za fudbal u SAD raste – a s njim i broj navijača koji prate evropske i južnoameričke lige – postaje sve jasnije da MLS-ova rigidnost ima svoju cenu.

Studija kompanije "Deloit" iz 2016. godine, naručena od strane Majami FC-a, otkrila je da 88 odsto američkih fudbalskih fanova smatra da bi uvođenje promocije i ispadanja bilo korisno za razvoj fudbala u zemlji. Gotovo deceniju kasnije, to mišljenje je dobilo institucionalni oblik.

United Soccer League (USL), liga koja deluje u okviru nižih američkih divizija, objavila je da planira formiranje trostepenog sistema sa promocijom i ispadanjem, sa ciljem da nova liga na nivou prve divizije zaživi već 2027. godine. MLS zasad nije deo tih planova.

Ipak, čak je i komesar MLS-a Don Garber prošle godine ostavio otvorenu mogućnost promene paradigme. 

„Ne vidim razlog zašto, u pravom trenutku, ako uspemo da to uklopimo – od rasporeda, preko igrača, do MLS ekosistema – ne bismo jednog dana imali više timova“, izjavio je Garber, naglasivši da se liga širi kako bi gradila bazu navijača i prihod, koji se potom vraća u razvoj igre.

Ali najnoviji događaji pokazuju da promene više nisu pitanje daleke budućnosti, već konkretan pritisak koji dolazi sa više frontova – od Infantinove retorike, preko USL-a, do samih navijača.

Dok su Sijetl Saundersi i LAFC pokazali određeni kvalitet na terenu Svetskog klupskog prvenstva, istovremeno su simbolično podvukli ograničenja trenutnog sistema. Ulazeći u treće kolo grupne faze bez osvojenog boda, pitanje se više ne postavlja samo oko toga da li MLS može da se nosi sa najboljima, već kako da to postane realnost.

Otvaranje sistema možda više nije radikalna ideja. Možda je to sledeći logični korak.