Muharem Bazdulj - Engleska kraljica Kraljice sportova

Što bi rekao onaj Švabo sa isplaženim jezikom, onaj sa majica, postera i šolja za kafu: Sve je relativno. Istorija često opisuje Poljsku kao nesrećnu malu zemlju između Njemačke i Rusije, ali daleko od toga da je Poljska mala. Zapravo, u evropskim okvirima je mala jedino ako je poredimo baš sa Njemačkom i Rusijom, u (skoro) svim drugim kontekstima je – velika. Najbolje sam upoznao Poljsku kad mi je tamo još prije dvadesetak godina izišla knjiga, pa mi je izdavač organizovao malu turneju, kao iz onog čudesnog naslova jedne knjige priča Davida Albaharija: “Svake noći u drugom gradu”. Bio sam tada u pet ili šest velikih poljskih gradova, ali nisam bio u Torunu.

U Torunu se danas otvara Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici. Nije to mala stvar, niti je Torun mali grad. Ima dvije stotine hiljada stanovnika, što će reći da na jugoslovenskom istorijskom prostoru teško da ima više od pet ili šest većih. Atletika je s razlogom, kako fraza kaže, kraljica sportova, a svjetski atletski rekordi su nešto što obilježava istorijske epohe. Reci mi da se sjećaš kad je “prebačen” legendarni rekord Boba Bimona u skoku udalj i reći ću ti da u nekom smislu dijelimo generacijsku pripadnost.

Moj otac je mnogo volio atletiku i volio je da se prisjeća kako je kao student na nekom tadašnjem crno-bijelom televizoru sa stabilizatorom gledao kako Bimon preskače čudesnih osam metara i devedeset santimentara. Desilo se to na Olimpijskim igrama u Meksiku 1968, na nadmorskoj visini od preko dvije hiljade metara, pa su mnogi tvrdili da mu je manji otpor vazduha omogućio da skoči, za tadašnje vrijeme, nepojmljivo daleko, odnosno da dotadašnji svjetski rekord “popravi” za više od pola metra.

Više od dvadeset godina, Bimona niko nije nadmašio i nisu bili rijetki oni koji su mislili da još dugo niko i neće. A onda je krajem avgusta 1991, u Tokiju Majk Pauel skočio osam metara i devedeset pet santimetara. Tada se očekivalo da ovaj domet relativno brzo nastavi da raste. Međutim, Bimonov rekord je, eto, trajao nepune dvadeset i tri godine, a Pauelov traje skoro punih trideset pet i traje još uvijek. Ali, s druge strane, neko može da ga obori praktično svaki dan. I to je jedna od ljepota atletike.

Postoje sportisti koji su svjetskim rekordima obično nadmašivali nekog bivšeg dojučerašnjeg sebe. Takav je bio skakač s motkom Sergej Bubka. On je svjetske rekorde obarao čak trideset pet puta. Bio je prilično “ravnopravan” u podjeli na vrhunske rezultate u otvorenom i zatvorenom prostoru: prve je obarao sedamnaest, a potonje osamnaest puta.

I na prvenstvu u Torunu gledaoci, naravno, priželjkuju svjetske rekorde, a među onima na koje su oči ponajviše usmjerene je engleska trkačica Kili Hodžkinson. Njena specijalnost su trke na 800 metara. U ovoj disciplini je aktuelna olimpijska pobjednica (Pariz 2024), a četiri godine ranije na Olimpijadi u Tokiju osvojila je srebro. Kili Hodžkinson je osvojila i po dva zlata i srebra na evropskim prvenstvima, odnosno jednu bronzu na svjetskom.

Iako su njeni rezultati nesumnjivo vrhunski i prestižni na globalnom nivou, nekoliko je dodatnih razloga zbog kojih je Hodžkinsonova tolika medijska zvijezda. Najprije, i sama njena disciplina je atraktivna: niti “prekratka” kao sprinterske niti “preduga” kao prave dugoprugaške, trka od osamsto metara je kao stvorena za gledanje u realnom vremenu. U nešto manje od dvije minute može da se razvije poštena dramaturgija. Tako je, primjera radi, upravo na Olimpijadi u Parizu Hodžkinson zaostajala sve do finiša, do posljednjih stotinu metara, kada prestiže suparnice koje su dotad bile ispred nje i prva ulazi u ciljnu ravninu.

Takođe, Kili Hodžkinson je lijepa mlada žena. Naposljektku, da se ne lažemo, dijelu publike imponuje i to što je Hodžkinson bjelkinja iz zapadne Evrope i anglosaksonskog svijeta u disciplini u kojoj generalno dominiraju Afrikanke i atletičarke iz istočne Evrope.

Ranije ove godine, na mitingu u Francuskoj, Hodžkinson je postala svjetska rekorderka u disciplini dvoranskog trčanja na osamsto metara. Istrčala je tu dionicu za jednu minutu, pedeset četiri sekunde i osamdeset sedam stotinki. Prethodni rekord je bio dugovječan, trajao je skoro pune 24 godine, otrpilike podjednako dakle, zapravo za nekoliko nedjelja čak i duže od legendarnog Bimonovog rekorda. Ali ni to čak nije najluđe.

Rekord koji je Hodžkinson oborila postavila je Jolanda Čeplak na Evropskom prvenstvu u Beču 3. marta 2002. Istog dana, bukvalno i doslovno istog dana kad je ova slovenačka trkačica postavila svjetski rekord, u gradu Atertonu u okolini Mančestera porađala se Rejčel Hodžkinson. Rodila je ćerku i dala joj je ime Kili. Toj djevojčici će kismet namijeniti da nepune dvadeset i četiri godine kasnije obori rekord načinjen na dan njenog rođenja. Svijet je stvarno ponekad čudniji od svake fantazije.

Hodžkinson je ove godine u životnoj formi i daleko je od nemogućeg da u Torunu ponovo obori najbolji ženski dvoranski rezultat na 800 metara. A kad je riječ o osamsto metara na otvorenom, ova atletičarka drži šesti najbolji rezultat svih vremena, jednu sekundu i dvadeset tri stotinke slabiji od najboljeg rezultata svih vremena, onog koji je prije nepune četrdeset tri godine ostvarila čehoslovačka trkačica čije su ime i prezime preko jednog naslova Mihajla Spasojevića ušli i u srpsku književnost: Jarmila Kratohvilova.

Ipak, još mnoge discipline su na programu takmičenja koje počinje danas gdje će kraljica sportova dobiti niz novih kraljeva i kraljica.